🎒 Egzamin ósmoklasisty gramatyka w zadaniach 11.–13. część z 9 pkt za środki językowe poziom A2

🗣️Mowa zależna

Zagadnienie gramatyczne z zakresu Środki językowe (gramatyka) · zakres gramatyczny wg informatora CKE

Relacjonowanie cudzych słów przez say, tell i ask. Na egzaminie ósmoklasisty tylko te trzy czasowniki wprowadzające i podstawowe przesunięcie form.

Mowa zależna to sposób na powtórzenie, co ktoś powiedział, bez cytowania go dosłownie. Informator CKE zawęża to zagadnienie do trzech czasowników wprowadzających: „say”, „tell” i „ask”. Przy przekształceniu zmieniają się trzy rzeczy naraz — czasownik cofa się o jeden krok w przeszłość, zaimki dopasowują się do nowego mówiącego, a określenia czasu i miejsca przesuwają się (today na that day, here na there). Pytania dodatkowo tracą szyk pytający, i to właśnie tu przepada najwięcej punktów, bo odruch podpowiada zostawienie operatora. Czasowników takich jak suggest, advise, promise czy warn na tym egzaminie nie ma — pojawiają się dopiero na maturze. W arkuszu ósmoklasisty mowa zależna wypada rzadziej niż czasy, ale kiedy już wypadnie, to zwykle jako przekształcenie w zadaniu 13. albo jako zdanie w tekście do czytania, które trzeba dobrze zrozumieć.

Co dokładnie obowiązuje z tego zagadnienia

Say kontra tell

„Say something” i „say to somebody”, ale „tell somebody something”. Tell zawsze potrzebuje odbiorcy, say nie bierze go bez przyimka.

Przesunięcie form

Present Simple przechodzi w Past Simple, Present Continuous w Past Continuous, will w would, can w could, a must w had to. To cały mechanizm.

Zaimki i określenia czasu

Zmienia się perspektywa, więc my staje się his lub her, today to that day, tomorrow to the next day, a here to there.

Pytania zależne

Pytanie ogólne wprowadza „if” albo „whether”, szczegółowe zachowuje wyraz pytający. W obu wypadkach zdanie przechodzi na szyk oznajmujący i traci znak zapytania.

Poćwicz od razu

Zadania z naszej bazy, sprawdzane natychmiast. Bez logowania.

Najczęstsze błędy

Te pomyłki kosztują najwięcej punktów w tej części arkusza.

Źle He said me that he was tired.
Dobrze He told me that he was tired.

„Say” nie bierze osoby bez przyimka — poprawnie byłoby „said to me”. Odbiorcę wprowadza „tell”, i to pierwsza rzecz sprawdzana w tym zagadnieniu.

Źle She asked me where do I live.
Dobrze She asked me where I lived.

Pytanie zależne ma szyk zdania oznajmującego, bez do, does i did. Pozostawienie operatora to najczęstszy błąd w mowie zależnej.

Źle Tom said he will call me later.
Dobrze Tom said he would call me later.

Po czasowniku wprowadzającym w czasie przeszłym „will” zmienia się w „would”, a „can” w „could”. W kluczu ta zamiana jest obowiązkowa.

Źle He asked me that I was ready.
Dobrze He asked me if I was ready.

Pytanie bez wyrazu pytającego wprowadza „if” albo „whether”. „That” należy do zdań oznajmujących po say i tell.

Przykłady, które warto znać

Say bez odbiorcy

"I'm busy," she said. → She said (that) she was busy.

„That” można pominąć — obie wersje są poprawne.

Tell z odbiorcą

"I like your bag," Tom told me. → Tom told me (that) he liked my bag.

Zmienia się i czas, i zaimek: your staje się my.

Pytanie ogólne

"Are you hungry?" → He asked me if I was hungry.

„If” zastępuje brakujący wyraz pytający.

Pytanie szczegółowe

"Where do you live?" → She asked where I lived.

Wyraz pytający zostaje, operator „do” znika, szyk robi się oznajmujący.

Will i can w relacji

"I can help you tomorrow." → He said he could help me the next day.

can przechodzi w could, a tomorrow w the next day.

Przykładowe zadania z bazy

W środkach językowych mamy 58 zadań. Poniżej kilka z odpowiedziami.

🗣️ Mowa zależna ⇄ Dopasuj pary ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe E8 1 pkt

Dopasuj rzeczownik do przymiotnika utworzonego od niego.

danger
success
care
help
🗣️ Mowa zależna ⎽ Luki ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe 🤖 Ocena AI E8 1 pkt
In our town, plastic and glass are (1) separately, and rubbish is (2) twice a week.

✓ Poprawne odpowiedzi pokazane w zielonych ramkach

🗣️ Mowa zależna ⎽ Luki ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe 🤖 Ocena AI E8 1 pkt
You (1) touch the paintings in the museum, it's strictly forbidden. You (2) ask the guide if you want more information.

✓ Poprawne odpowiedzi pokazane w zielonych ramkach

🗣️ Mowa zależna ⎵ Uzupełnij wynik ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie 🤖 Ocena AI E8 1 pkt

Uzupełnij zdanie, wykorzystując wyraz podany w nawiasie w odpowiedniej formie (max 3 wyrazy): This bridge ......... over a hundred years ago. (build)

Luka: b1

Odpowiedź:
🗣️ Mowa zależna ⎵ Uzupełnij wynik ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie 🤖 Ocena AI E8 1 pkt

Uzupełnij zdanie, wykorzystując wyraz podany w nawiasie w odpowiedniej formie (max 3 wyrazy): My mum said that she ......... to the shops the next day. (go)

Luka: b1

Odpowiedź:

Jak opanować to zagadnienie

  1. 1 Zapamiętaj dwa wzory zamiast tabelki: say (that) plus zdanie oraz tell somebody (that) plus zdanie. Połowa błędów w tym dziale bierze się z pomylenia tej pary.
  2. 2 Przy każdym przekształceniu sprawdzaj trzy rzeczy po kolei: czasownik, zaimki, określenie czasu. O pierwszym pamiętają wszyscy, o dwóch pozostałych prawie nikt.
  3. 3 Pytania zależne czytaj na głos. Jeśli słychać w nich „do” albo „did”, coś jest nie tak.
  4. 4 Nie ucz się rozbudowanych list czasowników wprowadzających. Na tym egzaminie w zupełności wystarczą say, tell i ask.
  5. 5 Ćwicz na wiadomościach od znajomych: przeczytaj SMS-a i powiedz po angielsku, co ktoś napisał. To dokładnie ta operacja, którą sprawdza zadanie.

Warto przerobić razem z tym

Najczęstsze pytania

Czy mowa zależna jest na egzaminie ósmoklasisty?

Tak, w zawężonej wersji. Informator CKE wymienia mowę zależną wyłącznie z czasownikami „say”, „tell” i „ask”. Relacjonowania przez suggest, advise, promise czy warn nie musisz umieć — to zakres maturalny.

Jaka jest różnica między „say” a „tell”?

„Tell” wymaga osoby, do której mówimy: He told me. „Say” osoby nie bierze albo bierze ją z przyimkiem: He said that… lub He said to me. Dlatego „He said me” jest zawsze błędem.

Jak zmieniają się czasy w mowie zależnej?

Cofają się o jeden krok: Present Simple w Past Simple, Present Continuous w Past Continuous, will w would, can w could, must w had to. Zdanie wyjściowe w Past Simple cofnęłoby się do Past Perfect, ale ponieważ ten czas obowiązuje na E8 tylko receptywnie, zadania buduje się zwykle na zdaniach w czasach teraźniejszych oraz na will i can.

Jak zadać pytanie w mowie zależnej?

Bez operatora i bez znaku zapytania. Pytanie ogólne wprowadza „if” albo „whether” (He asked if I was ready), a pytanie szczegółowe zachowuje wyraz pytający i przechodzi na szyk oznajmujący (She asked where I lived).

Sprawdź, na ile jesteś gotowy

13 pytań, około 10 minut, wynik od razu z rozbiciem na części arkusza. Bez logowania i bez opłat.

Pozostałe części arkusza

Słownictwo — 14 zakresów tematycznych CKE

Z tych zakresów pochodzą wszystkie teksty i nagrania w arkuszu.

Gramatyka — zagadnienia ze środków językowych

Zamknięty zakres z informatora CKE, poziom A2+. Da się go przerobić do końca.