🎒 Egzamin ósmoklasisty gramatyka w zadaniach 11.–13. część z 9 pkt za środki językowe poziom A2

🧩Czasowniki frazowe (phrasal verbs)

Zagadnienie gramatyczne z zakresu Środki językowe (gramatyka) · zakres gramatyczny wg informatora CKE

Czasownik plus krótka partykuła, która zmienia mu znaczenie: get up, turn off, look after. Na E8 liczy się kilkadziesiąt najczęstszych, nie setki z list maturalnych.

„Look” to patrzeć, ale „look after” to opiekować się, a „look for” to szukać — całą różnicę robi jedno krótkie słowo doklejone do czasownika. Informator CKE nie publikuje zamkniętej listy czasowników frazowych, bo ich zakres wyznaczają tematy z podstawy programowej i poziom A2+. W praktyce chodzi o kilkadziesiąt zwrotów z codzienności: poranek, obsługa sprzętu, ubieranie się, podróż, relacje z ludźmi. Do arkusza wchodzą trzema drogami — jako element luki w zadaniach 11.–13., jako wyraz, którego znaczenia trzeba domyślić się z kontekstu w części na czytanie, i jako naturalna część nagrań, bo w mówionym angielskim czasowniki frazowe są zwyczajniejsze niż ich „poważne” odpowiedniki. Uczeń, który zna „continue”, ale nie zna „go on”, rozumie w nagraniu mniej, niż mógłby.

Co dokładnie obowiązuje z tego zagadnienia

Rozdzielne i nierozdzielne

Przy rozdzielnych dopełnienie może stanąć w środku (turn the radio off), a zaimek musi tam stanąć (turn it off). Nierozdzielne trzymają partykułę przy czasowniku: look after her.

Rodziny wokół jednego czasownika

Get up, get on, get off, get to; put on, put away, put off; take off, take out, take back. Ucząc się rodzinami, zapamiętujesz różnicę, a nie pojedyncze hasło.

Czasowniki frazowe codzienności

wake up, get dressed, go out, come back, hurry up, look for, look up, get on with somebody, run out of something — to trzon tego, co realnie pada w nagraniach E8.

Domyślanie się z kontekstu

Nieznanego zwrotu nie trzeba znać, żeby rozwiązać zadanie. Wystarczy sprawdzić, co jest dopełnieniem i jaka sytuacja jest opisana w zdaniu obok.

Poćwicz od razu

Zadania z naszej bazy, sprawdzane natychmiast. Bez logowania.

Najczęstsze błędy

Te pomyłki kosztują najwięcej punktów w tej części arkusza.

Źle Please turn off it.
Dobrze Please turn it off.

„Turn off” jest rozdzielny, a zaimek (it, them, him) musi stanąć między czasownikiem a partykułą. Z rzeczownikiem obie kolejności są dobre: turn off the light albo turn the light off.

Źle I'm looking my keys.
Dobrze I'm looking for my keys.

Samo „look” znaczy patrzeć. Szukanie to „look for” i partykuła jest obowiązkowa — jej pominięcie to najczęstszy błąd z tym czasownikiem.

Źle Get up the bus at the next stop.
Dobrze Get off the bus at the next stop.

Całe znaczenie niesie partykuła: get on to wsiąść, get off wysiąść, get up wstać z łóżka. Podmiana jednego słówka zmienia zdanie nie do poznania.

Źle She looks after of her little brother.
Dobrze She looks after her little brother.

„Look after” jest nierozdzielny i nie bierze dodatkowego przyimka. Przyimek „of” należy do bliskoznacznego „take care of”.

Przykłady, które warto znać

Poranek

I get up at seven, get dressed and have breakfast.

„Get up” nie ma dopełnienia — to czasownik frazowy nieprzechodni.

Ubranie

Put on your coat, it's cold outside.

Przeciwieństwo to take off. Oba są rozdzielne: put it on, take it off.

Relacje

Do you get on well with your sister?

„Get on with somebody” znaczy dobrze się z kimś dogadywać.

Odwołane plany

They called off the match because of the rain.

„Call off” to odwołać. Bliskoznaczne „put off” znaczy przełożyć na później.

Sprawdzanie znaczenia

I looked up the word in a dictionary.

„Look up” to sprawdzić w słowniku albo w internecie — nie mylić z „look for”, czyli szukać.

Przykładowe zadania z bazy

W środkach językowych mamy 58 zadań. Poniżej kilka z odpowiedziami.

🧩 Czasowniki frazowe (phrasal verbs) ⇄ Dopasuj pary ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe E8 1 pkt

Dopasuj rzeczownik do przymiotnika utworzonego od niego.

danger
success
care
help
🧩 Czasowniki frazowe (phrasal verbs) ⎽ Luki ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe 🤖 Ocena AI E8 1 pkt
In our town, plastic and glass are (1) separately, and rubbish is (2) twice a week.

✓ Poprawne odpowiedzi pokazane w zielonych ramkach

🧩 Czasowniki frazowe (phrasal verbs) ⎽ Luki ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe 🤖 Ocena AI E8 1 pkt
You (1) touch the paintings in the museum, it's strictly forbidden. You (2) ask the guide if you want more information.

✓ Poprawne odpowiedzi pokazane w zielonych ramkach

🧩 Czasowniki frazowe (phrasal verbs) ⎵ Uzupełnij wynik ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie 🤖 Ocena AI E8 1 pkt

Uzupełnij zdanie, wykorzystując wyraz podany w nawiasie w odpowiedniej formie (max 3 wyrazy): This bridge ......... over a hundred years ago. (build)

Luka: b1

Odpowiedź:
🧩 Czasowniki frazowe (phrasal verbs) ⎵ Uzupełnij wynik ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie 🤖 Ocena AI E8 1 pkt

Uzupełnij zdanie, wykorzystując wyraz podany w nawiasie w odpowiedniej formie (max 3 wyrazy): My mum said that she ......... to the shops the next day. (go)

Luka: b1

Odpowiedź:

Jak opanować to zagadnienie

  1. 1 Ucz się czasownika frazowego w całym zdaniu, nigdy jako pary „zwrot – tłumaczenie”. Partykuła zostaje w pamięci wyłącznie razem z kontekstem.
  2. 2 Grupuj je tematycznie, nie alfabetycznie: poranek, sprzęt, podróż, ubranie, relacje. Dokładnie w takich kontekstach wchodzą do arkusza.
  3. 3 Przy każdym nowym zwrocie zapisz od razu, czy da się wstawić zaimek do środka. Rozdzielność to informacja gramatyczna, od której zależy poprawność luki.
  4. 4 Nie sięgaj po listy z podręczników maturalnych. Na ósmoklasistę wystarczy kilkadziesiąt zwrotów z codzienności, a lista maturalna ma ich setki i zniechęci Cię przed połową.
  5. 5 W nagraniach wyłapuj krótkie słówka po czasowniku: up, off, on, out, after. To one zwykle rozstrzygają, co mówca naprawdę powiedział.

Warto przerobić razem z tym

Najczęstsze pytania

Czy phrasal verbs są na egzaminie ósmoklasisty?

Tak. Informator CKE nie podaje ich zamkniętej listy, ale czasowniki frazowe są zwykłą częścią angielszczyzny na poziomie A2+ i pojawiają się w lukach, w tekstach i w nagraniach. Chodzi jednak o zwroty z życia codziennego — get up, turn off, look for, put on — a nie o rozbudowane zestawy maturalne.

Ile czasowników frazowych trzeba znać na ósmoklasistę?

Urzędowej liczby nie ma, ale realnie wystarczy kilkadziesiąt najczęstszych: te opisujące poranek, obsługę sprzętu, ubieranie się, podróż i relacje z ludźmi. Lepiej znać pięćdziesiąt tak, żeby umieć ich użyć w zdaniu, niż trzysta z listy.

Kiedy „turn it off”, a kiedy „turn off it”?

Zawsze „turn it off”. Przy rozdzielnych czasownikach frazowych zaimek osobowy musi stanąć w środku, a wersja z zaimkiem po partykule jest niepoprawna. Przy rzeczowniku dopuszczalne są obie kolejności: turn off the TV i turn the TV off.

Jak nauczyć się phrasal verbs, żeby nie wylatywały z głowy?

Nie z listy, tylko z użycia. Ułóż jedno własne zdanie o sobie z każdym nowym zwrotem, a po kilku dniach odtwórz je z pamięci. Ćwiczenia poniżej działają w tym samym trybie i od razu pokazują, czy partykuła jest właściwa.

Sprawdź, na ile jesteś gotowy

13 pytań, około 10 minut, wynik od razu z rozbiciem na części arkusza. Bez logowania i bez opłat.

Pozostałe części arkusza

Słownictwo — 14 zakresów tematycznych CKE

Z tych zakresów pochodzą wszystkie teksty i nagrania w arkuszu.

Gramatyka — zagadnienia ze środków językowych

Zamknięty zakres z informatora CKE, poziom A2+. Da się go przerobić do końca.