Czasy angielskie — tabela wszystkich 12 czasów

Każdy czas w jednym miejscu: jak się go buduje w zdaniu twierdzącym, przeczeniu i pytaniu, kiedy go używać, po jakich słowach go poznać i najczęstszy błąd Polaków. Całą tabelę możesz pobrać jako PDF na dwie strony A4 i powiesić nad biurkiem.

Mapa czasów: 3 × 4

Czasy angielskie układają się w siatkę: kiedy (teraz, w przeszłości, w przyszłości) i jak patrzymy na czynność (fakt, czynność w toku, skutek, czas trwania). Kliknij czas, żeby przejść do szczegółów.

SimpleContinuousPerfectPerfect Continuous
Teraźniejsze Present Simple
teraz
I forma (he/she/it + -s)
A1
Present Continuous
teraz
am/is/are + -ing
A1
Present Perfect
teraz
have/has + III forma
A2
Present Perfect Continuous
teraz
have/has been + -ing
B1
Przeszłe Past Simple
teraz
II forma (-ed lub forma nieregularna)
A1
Past Continuous
terazwtedy
was/were + -ing
A2
Past Perfect
terazwtedy
had + III forma
B1
Past Perfect Continuous
terazwtedy
had been + -ing
B2
Przyszłe Future Simple
teraz
will + I forma
A1
Future Continuous
terazwtedy
will be + -ing
B1
Future Perfect
terazwtedy
will have + III forma
B2
Future Perfect Continuous
terazwtedy
will have been + -ing
B2

Czasy teraźniejsze

Present Simple — czas teraźniejszy prosty

poziom A1

Budowa

I forma (he/she/it + -s)

(+)I work. / She works.
(−)I don't work. / She doesn't work.
(?)Do you work? / Does she work?
przeszłośćprzyszłośćteraz

She usually walks to school.
Ona zwykle chodzi do szkoły pieszo.

Kiedy używamy

  • nawyki i rzeczy, które robimy regularnie
  • fakty i prawdy ogólne
  • rozkłady jazdy i plany zajęć (także o przyszłości)

Słowa-klucze

alwaysusuallyoftensometimesneverevery dayon Mondaystwice a week
Częsty błąd: He go to school by bus. → He goes to school by bus. — w 3. osobie liczby pojedynczej (he, she, it) dodajemy -s.

Present Continuous — czas teraźniejszy ciągły

poziom A1

Budowa

am/is/are + -ing

(+)I'm working. / She's working.
(−)I'm not working. / She isn't working.
(?)Are you working? / Is she working?
przeszłośćprzyszłośćteraz

I'm reading a great book this week.
W tym tygodniu czytam świetną książkę.

Kiedy używamy

  • to, co dzieje się teraz, w chwili mówienia
  • sytuacje tymczasowe („w tym tygodniu”, „ostatnio”)
  • ustalone plany na najbliższą przyszłość

Słowa-klucze

nowright nowat the momenttodaythis weekLook!Listen!
Częsty błąd: I'm knowing the answer. → I know the answer. — czasowniki stanu (know, like, want, believe) nie występują w formie -ing.

Present Perfect — czas teraźniejszy dokonany

poziom A2

Budowa

have/has + III forma

(+)I've finished. / She's finished.
(−)I haven't finished. / She hasn't finished.
(?)Have you finished? / Has she finished?
przeszłośćprzyszłośćteraz

Have you ever been to London?
Czy byłeś kiedyś w Londynie?

Kiedy używamy

  • doświadczenia życiowe bez podanego czasu („kiedykolwiek”, „nigdy”)
  • przeszłość, której skutek widać teraz
  • stan trwający do teraz (z for / since)

Słowa-klucze

everneveralreadyyetjustforsinceso farrecently
Częsty błąd: I have seen him yesterday. → I saw him yesterday. — z określonym czasem w przeszłości (yesterday, last week, ago) używamy Past Simple.

Present Perfect Continuous — czas teraźniejszy dokonany ciągły

poziom B1

Budowa

have/has been + -ing

(+)I've been waiting.
(−)I haven't been waiting.
(?)Have you been waiting?
przeszłośćprzyszłośćteraz

I've been waiting for you for an hour.
Czekam na ciebie od godziny.

Kiedy używamy

  • czynność, która trwa od przeszłości do teraz — liczy się czas trwania
  • czynność, która właśnie się skończyła i widać jej efekt

Słowa-klucze

forsincehow longall daylatelyrecently
Częsty błąd: I wait here since 8 o'clock. → I've been waiting here since 8 o'clock. — polskie „czekam od…” to po angielsku Present Perfect Continuous, nie Present Simple.

Czasy przeszłe

Past Simple — czas przeszły prosty

poziom A1

Budowa

II forma (-ed lub forma nieregularna)

(+)I worked. / I went.
(−)I didn't work. / I didn't go.
(?)Did you work? / Did you go?
przeszłośćprzyszłośćteraz

We visited Kraków last summer.
Zeszłego lata zwiedziliśmy Kraków.

Kiedy używamy

  • czynność zakończona w określonym czasie w przeszłości
  • kilka czynności po kolei (opowiadanie)
  • przeszłe nawyki (też: used to)

Słowa-klucze

yesterdaylast weektwo days agoin 2020when I was a childthen
Częsty błąd: I didn't went to school. → I didn't go to school. — po did / didn't wraca I forma czasownika.

Past Continuous — czas przeszły ciągły

poziom A2

Budowa

was/were + -ing

(+)I was working. / They were working.
(−)I wasn't working. / They weren't working.
(?)Were you working? / Was she working?
przeszłośćprzyszłośćterazwtedy

I was having a shower when the phone rang.
Brałem prysznic, kiedy zadzwonił telefon.

Kiedy używamy

  • czynność w toku w danym momencie przeszłości
  • tło opowiadania
  • czynność przerwana przez inną (when + Past Simple)
  • dwie czynności w tym samym czasie (while)

Słowa-klucze

at 8 p.m. yesterdaywhilewhenall eveningat that moment
Częsty błąd: When I came home, my mum cooked dinner. → When I came home, my mum was cooking dinner. — czynność w toku (tło) to Past Continuous; Past Simple znaczy „dopiero wtedy zaczęła gotować”.

Past Perfect — czas zaprzeszły

poziom B1

Budowa

had + III forma

(+)I had finished.
(−)I hadn't finished.
(?)Had you finished?
przeszłośćprzyszłośćterazwtedy

When we arrived, the film had already started.
Kiedy dotarliśmy, film już się zaczął.

Kiedy używamy

  • czynność wcześniejsza niż inna czynność w przeszłości
  • trzeci tryb warunkowy (If I had known…)
  • mowa zależna (przesunięcie Past Simple)

Słowa-klucze

beforeafteralreadyby the timewhennever … before
Częsty błąd: When we arrived, the film started. → When we arrived, the film had already started. — bez Past Perfect zdanie znaczy, że film zaczął się w chwili naszego przyjścia.

Past Perfect Continuous — czas zaprzeszły ciągły

poziom B2

Budowa

had been + -ing

(+)I had been running.
(−)I hadn't been running.
(?)Had you been running?
przeszłośćprzyszłośćterazwtedy

She was tired because she had been running.
Była zmęczona, bo biegała.

Kiedy używamy

  • czynność trwająca do pewnego momentu w przeszłości — liczy się czas trwania
  • przyczyna stanu w przeszłości („była zmęczona, bo…”)

Słowa-klucze

forsincehow longbeforeuntilall morning
Częsty błąd: He had been knowing her for years. → He had known her for years. — czasowników stanu nie używamy w formie ciągłej — wtedy zostaje Past Perfect.

Czasy przyszłe

Future Simple — czas przyszły prosty

poziom A1

Budowa

will + I forma

(+)I'll help you.
(−)I won't help you.
(?)Will you help me?
przeszłośćprzyszłośćteraz

I think it will rain tomorrow.
Myślę, że jutro będzie padać.

Kiedy używamy

  • decyzja podjęta w chwili mówienia
  • przewidywanie oparte na opinii (I think, probably)
  • obietnice, propozycje, prośby

Słowa-klucze

tomorrownext yearsoonI thinkprobablyI'm surein 2030
Częsty błąd: When I will finish school, I will travel. → When I finish school, I will travel. — po when, as soon as, before, after, until, if — Present Simple, nie will.

Future Continuous — czas przyszły ciągły

poziom B1

Budowa

will be + -ing

(+)I'll be working.
(−)I won't be working.
(?)Will you be working?
przeszłośćprzyszłośćterazwtedy

This time tomorrow I'll be lying on the beach.
Jutro o tej porze będę leżeć na plaży.

Kiedy używamy

  • czynność w toku w określonym momencie przyszłości
  • uprzejme pytanie o czyjeś plany

Słowa-klucze

this time tomorrowat 10 a.m. on Mondayall day tomorrowthis time next week
Częsty błąd: This time tomorrow I will fly to Rome. → This time tomorrow I'll be flying to Rome. — czynność w toku w danym momencie przyszłości wymaga formy -ing.

Future Perfect — czas przyszły dokonany

poziom B2

Budowa

will have + III forma

(+)I will have finished.
(−)I won't have finished.
(?)Will you have finished?
przeszłośćprzyszłośćterazwtedy

By 2030 I will have finished university.
Do 2030 roku skończę studia.

Kiedy używamy

  • czynność, która zakończy się przed określonym momentem w przyszłości

Słowa-klucze

byby the timeby thenby the end ofbefore
Częsty błąd: By Friday I will have finish the project. → By Friday I will have finished the project. — po will have zawsze III forma czasownika (finished, done, written).

Future Perfect Continuous — czas przyszły dokonany ciągły

poziom B2

Budowa

will have been + -ing

(+)I will have been learning.
(−)I won't have been learning.
(?)Will you have been learning?
przeszłośćprzyszłośćterazwtedy

In June I'll have been learning English for ten years.
W czerwcu minie dziesięć lat, odkąd uczę się angielskiego.

Kiedy używamy

  • jak długo coś będzie już trwało w określonym momencie przyszłości

Słowa-klucze

for … byby the end ofby the timeby next summer
Częsty błąd: In June I learn English for ten years. → In June I'll have been learning English for ten years. — czas trwania liczony do momentu w przyszłości to Future Perfect Continuous.

Przyszłość bez „will”

  • be going to — plany i zamiary podjęte wcześniej; przewidywanie na podstawie tego, co widać
    We're going to buy a new car. / Look at those clouds — it's going to rain.
  • Present Continuous — ustalone plany z konkretną datą lub godziną (spotkania, bilety)
    I'm meeting Kasia at six tonight.
  • Present Simple — rozkłady jazdy, programy, plany zajęć
    The train leaves at 7:15 tomorrow.

Po when, as soon as, before, after, until, if, unless w zdaniu o przyszłości stoi Present Simple: „I'll call you when I get home.”

Czasowniki bez formy -ing

Czasowniki stanu opisują to, co wiemy, czujemy albo mamy, a nie czynność. Zwykle nie występują w czasach continuous: mówimy „I know”, nie „I'm knowing”.

knowunderstandbelieverememberlikelovehatewantneedpreferownbelongseemmean

Pięć par, które mylą się najczęściej

Present Simple czy Present Continuous?

zawsze, regularnie → Simple; teraz, tymczasowo → Continuous

I usually drink tea, but today I'm drinking coffee.

Past Simple czy Present Perfect?

jest konkretny czas w przeszłości → Past Simple; nie ma albo okres trwa do teraz → Present Perfect

I lost my keys yesterday. / I've lost my keys (i nadal ich nie mam).

Past Simple czy Past Continuous?

krótka czynność, która coś przerywa → Simple; dłuższe tło w toku → Continuous

I was walking home when it started to rain.

will czy be going to?

decyzja teraz albo opinia → will; plan z wcześniej albo widoczny dowód → going to

The phone's ringing — I'll get it. / I'm going to study medicine.

Present Perfect czy Present Perfect Continuous?

ile, efekt, czynność skończona → Perfect; jak długo, czynność trwa → Perfect Continuous

I've read three chapters. / I've been reading all afternoon.

Tabela to dopiero początek

Czasów nie uczy się na pamięć, tylko przez ćwiczenie. W aplikacji ćwiczysz gramatykę i słówka w krótkich sesjach po 10–15 minut, a powtórki wracają, zanim zdążysz zapomnieć. Zacznij od sprawdzenia, na jakim poziomie jesteś.

Pytania o czasy angielskie

Ile jest czasów w języku angielskim?

Zwykle mówi się o 12 czasach: trzy płaszczyzny czasowe (teraźniejszość, przeszłość, przyszłość) razy cztery aspekty (simple, continuous, perfect, perfect continuous). Część gramatyk nie liczy przyszłych form z will jako osobnych czasów, ale w szkole i na egzaminach używa się podziału na 12.

Których czasów trzeba się nauczyć najpierw?

Present Simple, Present Continuous, Past Simple i will wystarczą do większości codziennych rozmów (poziom A1–A2). Potem Present Perfect i Past Continuous (A2), dalej Present Perfect Continuous, Past Perfect i Future Continuous (B1). Future Perfect oraz Past i Future Perfect Continuous to poziom B2.

Czym różni się Past Simple od Present Perfect?

Past Simple stosujemy, gdy wiadomo, kiedy coś się stało (yesterday, last year, ago). Present Perfect — gdy czas nie jest ważny albo okres jeszcze trwa (ever, never, already, this week) i liczy się skutek teraz.

Dlaczego po „when” nie ma „will”?

W zdaniach czasowych o przyszłości po when, as soon as, before, after, until i if stoi Present Simple: „When I finish school, I will travel”. Will zostaje tylko w drugiej części zdania.