🎒 Egzamin ósmoklasisty gramatyka w zadaniach 11.–13. część z 9 pkt za środki językowe poziom A2

🗝️Czasowniki modalne

Zagadnienie gramatyczne z zakresu Środki językowe (gramatyka) · zakres gramatyczny wg informatora CKE

Can, could, may, must, should i will plus konstrukcje „have to” i „would like to”. Kilka czasowników, które nie odmieniają się przez osoby i nie potrzebują operatora.

Czasowniki modalne nie mówią, co się dzieje, tylko jak mówiący to traktuje: jako możliwe, konieczne, dozwolone czy godne polecenia. Informator CKE dla egzaminu ósmoklasisty wymienia can, could, may, must, should i will, a obok nich dwie konstrukcje bliskie znaczeniowo, ale zupełnie inne gramatycznie: „have to” i „would like to”. Różnica jest praktyczna — „have to” odmienia się przez osoby (he has to) i ma formę przeszłą (had to), a modalne nie mają ani jednego, ani drugiego. W arkuszu wchodzą do luk z opcjami A/B/C, do regulaminów i ogłoszeń w części na czytanie oraz do zadań na funkcje językowe, gdzie od wyboru między „Can you…?” a „Could you…?” zależy uprzejmość całej reakcji. Konstrukcje spoza tej listy — might, ought to, needn't have — to już materiał maturalny i na tym egzaminie nie przynoszą punktów.

Co dokładnie obowiązuje z tego zagadnienia

Trzy cechy wspólne wszystkich modalnych

Brak końcówki -s w trzeciej osobie, brak „to” przed kolejnym czasownikiem i brak operatora do/does/did w pytaniach i przeczeniach. Modalny sam jest operatorem.

Możliwość, umiejętność, pozwolenie

Can i could opisują umiejętność (could to przeszła forma can), can i may proszą o pozwolenie, a may wyraża też niepewną możliwość w przyszłości.

Obowiązek i zakaz

Must to przekonanie mówiącego, have to to obowiązek narzucony z zewnątrz. W przeczeniu obie konstrukcje rozjeżdżają się znaczeniowo i to właśnie sprawdzają zadania z lukami.

Rada i uprzejma chęć

Should to najprostszy sposób na doradzenie czegoś, a would like to na wyrażenie chęci bez obcesowości. Obie formy wracają potem w zadaniach na funkcje językowe.

Poćwicz od razu

Zadania z naszej bazy, sprawdzane natychmiast. Bez logowania.

Najczęstsze błędy

Te pomyłki kosztują najwięcej punktów w tej części arkusza.

Źle She cans play the guitar.
Dobrze She can play the guitar.

Modalne nie dostają -s w trzeciej osobie. Ta końcówka wędruje tam odruchowo, bo przy każdym innym czasowniku jest obowiązkowa.

Źle Do you can help me?
Dobrze Can you help me?

Pytanie z modalnym tworzy się przez przestawienie go przed podmiot. Dokładanie do/does jest zawsze błędem.

Źle Yesterday I musted stay at home.
Dobrze Yesterday I had to stay at home.

„Must” nie ma formy przeszłej. Przeszły obowiązek wyraża się przez „had to” i nie ma innej drogi.

Źle I would like going to the cinema.
Dobrze I would like to go to the cinema.

Po „would like” stoi bezokolicznik z „to”. Forma z -ing należy do „like” bez „would”: I like going to the cinema.

Przykłady, które warto znać

Umiejętność dawniej i dziś

I can swim now, but I couldn't swim when I was five.

Could to przeszła forma can w znaczeniu umiejętności.

Pozwolenie

May I open the window? — Yes, of course.

May brzmi grzeczniej niż can i częściej pada w rozmowie z dorosłym.

Obowiązek narzucony z zewnątrz

Students have to wear a uniform at this school.

Zasada szkoły, nie decyzja mówiącego — dlatego have to, a nie must.

Rada

You look tired. You should go to bed earlier.

Should plus bezokolicznik bez „to” wystarcza do udzielenia każdej rady na tym poziomie.

Niepewna możliwość

Take an umbrella — it may rain later.

May obok pozwolenia wyraża też przypuszczenie.

Przykładowe zadania z bazy

W środkach językowych mamy 58 zadań. Poniżej kilka z odpowiedziami.

🗝️ Czasowniki modalne ⇄ Dopasuj pary ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe E8 1 pkt

Dopasuj rzeczownik do przymiotnika utworzonego od niego.

danger
success
care
help
🗝️ Czasowniki modalne ⎽ Luki ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe 🤖 Ocena AI E8 1 pkt
In our town, plastic and glass are (1) separately, and rubbish is (2) twice a week.

✓ Poprawne odpowiedzi pokazane w zielonych ramkach

🗝️ Czasowniki modalne ⎽ Luki ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe 🤖 Ocena AI E8 1 pkt
You (1) touch the paintings in the museum, it's strictly forbidden. You (2) ask the guide if you want more information.

✓ Poprawne odpowiedzi pokazane w zielonych ramkach

🗝️ Czasowniki modalne ⎵ Uzupełnij wynik ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie 🤖 Ocena AI E8 1 pkt

Uzupełnij zdanie, wykorzystując wyraz podany w nawiasie w odpowiedniej formie (max 3 wyrazy): This bridge ......... over a hundred years ago. (build)

Luka: b1

Odpowiedź:
🗝️ Czasowniki modalne ⎵ Uzupełnij wynik ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie 🤖 Ocena AI E8 1 pkt

Uzupełnij zdanie, wykorzystując wyraz podany w nawiasie w odpowiedniej formie (max 3 wyrazy): My mum said that she ......... to the shops the next day. (go)

Luka: b1

Odpowiedź:

Jak opanować to zagadnienie

  1. 1 Zapamiętaj jedną regułę zamiast sześciu: modalny plus czasownik w bezokoliczniku bez „to”. Jeśli po modalnym widzisz „to”, to prawie zawsze błąd — poza have to, would like to i ought to.
  2. 2 Ucz się modalnych w parach znaczeniowych: can–could, must–have to, should–shouldn't. Zadania z lukami sprawdzają właśnie różnicę wewnątrz pary, nie sam czasownik.
  3. 3 W zadaniach o zasadach czytaj przeczenie osobno. „Nie wolno” i „nie musisz” to po angielsku dwie różne konstrukcje, a nie dwa warianty tej samej.
  4. 4 Do próśb wybieraj „Could you…?”. Jest uprzejmiejsze od „Can you…?”, a nigdy nie brzmi przesadnie formalnie, więc sprawdza się jako wybór domyślny.
  5. 5 Napisz pięć zdań o regulaminie swojej szkoły z must, mustn't, have to, don't have to i can. Regulamin to najczęstszy kontekst, w jakim modalne wchodzą do arkusza.

Warto przerobić razem z tym

Najczęstsze pytania

Jakie czasowniki modalne obowiązują na egzaminie ósmoklasisty?

Informator CKE wymienia can, could, may, must, should i will, a obok nich konstrukcje „have to” i „would like to”. Modalnych takich jak might, ought to czy needn't nie musisz umieć tworzyć — to zakres wyższy niż A2+.

Czy po czasowniku modalnym stawiamy „to”?

Nie. Po can, could, may, must, should i will czasownik stoi w bezokoliczniku bez „to”: I must go, She can swim. Wyjątkiem są konstrukcje, które tylko wyglądają jak modalne — have to, would like to, ought to — gdzie „to” jest częścią wyrażenia.

Jak powiedzieć „musiałem” po angielsku?

Przez „had to”: I had to stay at home. „Must” nie ma formy przeszłej, więc innej możliwości nie ma. W przeczeniu przeszłym mówimy „I didn't have to stay at home”, czyli nie musiałem.

Czym różni się „can” od „could” w prośbie?

Znaczenie jest to samo, różni się uprzejmość. „Can you…?” pasuje do kolegi, „Could you…?” do nauczyciela, obcej osoby albo sytuacji oficjalnej. Skoro obie formy są gramatycznie poprawne, o wyborze decyduje wyłącznie to, do kogo mówisz.

Sprawdź, na ile jesteś gotowy

13 pytań, około 10 minut, wynik od razu z rozbiciem na części arkusza. Bez logowania i bez opłat.

Pozostałe części arkusza

Słownictwo — 14 zakresów tematycznych CKE

Z tych zakresów pochodzą wszystkie teksty i nagrania w arkuszu.

Gramatyka — zagadnienia ze środków językowych

Zamknięty zakres z informatora CKE, poziom A2+. Da się go przerobić do końca.