🎒 Egzamin ósmoklasisty gramatyka w zadaniach 11.–13. część z 9 pkt za środki językowe poziom A2

🌦️Tryby warunkowe

Zagadnienie gramatyczne z zakresu Środki językowe (gramatyka) · zakres gramatyczny wg informatora CKE

Trzy typy zdań z „if”: zerowy, pierwszy i drugi. Trzeci okres warunkowy i konstrukcje mieszane na egzaminie ósmoklasisty nie obowiązują.

Zdanie warunkowe składa się z dwóch części: warunku z „if” i skutku. Informator CKE dopuszcza na egzaminie ósmoklasisty trzy typy. Zerowy opisuje prawidłowości, które sprawdzają się zawsze (If you heat water, it boils). Pierwszy mówi o realnej przyszłości (If it rains, we'll stay at home). Drugi o sytuacji nieprawdziwej albo mało prawdopodobnej (If I had more time, I would learn Spanish). I na tym koniec: trzeci okres warunkowy z „would have”, tryby mieszane oraz inwersja z „had” to materiał maturalny, który w arkuszu ósmoklasisty nie wystąpi. Praktyczna reguła ratująca najwięcej punktów brzmi: zaraz po „if” nie stawiamy ani „will”, ani „would”. W arkuszu warunkowe wchodzą do luk w zadaniach 12. i 13., a w wypowiedzi pisemnej pierwszy okres jest wygodnym sposobem na rozwinięcie podpunktu o planach.

Co dokładnie obowiązuje z tego zagadnienia

Okres zerowy: prawidłowości

if plus Present Simple, Present Simple. Mówi o czymś, co dzieje się zawsze, więc „if” można tu wymienić na „when” bez zmiany sensu.

Okres pierwszy: realna przyszłość

if plus Present Simple, will plus bezokolicznik. Zamiast „will” może stanąć czasownik modalny albo tryb rozkazujący: you should tell, tell your teacher.

Okres drugi: sytuacja wyobrażona

if plus Past Simple, would plus bezokolicznik. Forma przeszła nie oznacza tu przeszłości, tylko dystans do rzeczywistości. W zwrocie „If I were you” używamy „were” dla wszystkich osób.

Kolejność części i przecinek

Obie kolejności są poprawne. Przecinek stawiamy tylko wtedy, gdy zdanie zaczyna się od części z „if”.

Poćwicz od razu

Zadania z naszej bazy, sprawdzane natychmiast. Bez logowania.

Najczęstsze błędy

Te pomyłki kosztują najwięcej punktów w tej części arkusza.

Źle If it will rain, we will stay at home.
Dobrze If it rains, we will stay at home.

Po „if” nie stawiamy „will”, mimo że zdanie mówi o przyszłości. Czas przyszły zostaje wyłącznie w części ze skutkiem.

Źle If I would have a dog, I would walk it every day.
Dobrze If I had a dog, I would walk it every day.

W drugim okresie warunkowym po „if” idzie Past Simple, a „would” zostaje po drugiej stronie zdania. „If I would” jest błędem w każdym typie.

Źle If I was you, I'd say sorry.
Dobrze If I were you, I'd say sorry.

W utartym zwrocie „If I were you” używamy „were” niezależnie od osoby. To najczęściej sprawdzany fragment drugiego okresu warunkowego.

Źle If you don't hurry, you miss the bus.
Dobrze If you don't hurry, you'll miss the bus.

Zdanie dotyczy konkretnej, realnej przyszłości, więc skutek wymaga „will”. Bez niego wychodzi okres zerowy, który mówi o rzeczach powtarzalnych, a nie o dzisiejszym autobusie.

Przykłady, które warto znać

Okres zerowy

If you mix blue and yellow, you get green.

Oba czasowniki w Present Simple. „If” można tu zamienić na „when”.

Okres pierwszy

If we leave now, we'll catch the early train.

Present Simple po „if”, „will” w drugiej części zdania.

Pierwszy z trybem rozkazującym

If you feel ill, tell your teacher.

Zamiast „will” może stanąć rozkaz albo modalny: you should tell, you can tell.

Okres drugi

If I lived in London, I would go to the museums every weekend.

Past Simple po „if”, „would” w skutku — choć zdanie dotyczy teraźniejszości.

Odwrócona kolejność

We'll go to the park if the weather is nice.

Gdy zdanie zaczyna się od skutku, przecinka nie stawiamy.

Przykładowe zadania z bazy

W środkach językowych mamy 58 zadań. Poniżej kilka z odpowiedziami.

🌦️ Tryby warunkowe ⇄ Dopasuj pary ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe E8 1 pkt

Dopasuj rzeczownik do przymiotnika utworzonego od niego.

danger
success
care
help
🌦️ Tryby warunkowe ⎽ Luki ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe 🤖 Ocena AI E8 1 pkt
In our town, plastic and glass are (1) separately, and rubbish is (2) twice a week.

✓ Poprawne odpowiedzi pokazane w zielonych ramkach

🌦️ Tryby warunkowe ⎽ Luki ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe 🤖 Ocena AI E8 1 pkt
You (1) touch the paintings in the museum, it's strictly forbidden. You (2) ask the guide if you want more information.

✓ Poprawne odpowiedzi pokazane w zielonych ramkach

🌦️ Tryby warunkowe ⎵ Uzupełnij wynik ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie 🤖 Ocena AI E8 1 pkt

Uzupełnij zdanie, wykorzystując wyraz podany w nawiasie w odpowiedniej formie (max 3 wyrazy): This bridge ......... over a hundred years ago. (build)

Luka: b1

Odpowiedź:
🌦️ Tryby warunkowe ⎵ Uzupełnij wynik ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie 🤖 Ocena AI E8 1 pkt

Uzupełnij zdanie, wykorzystując wyraz podany w nawiasie w odpowiedniej formie (max 3 wyrazy): My mum said that she ......... to the shops the next day. (go)

Luka: b1

Odpowiedź:

Jak opanować to zagadnienie

  1. 1 Naucz się trzech szkieletów zamiast opisów. Zerowy: Present plus Present. Pierwszy: Present plus will. Drugi: Past plus would.
  2. 2 Zanim cokolwiek wpiszesz, sprawdź, po której stronie „if” stoi luka. To rozstrzyga połowę zadań z tym zagadnieniem.
  3. 3 Zapamiętaj jeden zakaz: żadnego „will” i żadnego „would” zaraz po „if”. Obowiązuje we wszystkich trzech typach z zakresu tego egzaminu.
  4. 4 Pierwszy od drugiego odróżniaj po realności, nie po czasie. „If I win the lottery” mówi ktoś, kto ma kupon; „If I won the lottery” ktoś, kto go nie ma.
  5. 5 Nie zaglądaj do trzeciego okresu warunkowego. Na tym egzaminie nie wystąpi, a jego forma z „would have” zaczyna potem mieszać się z drugim typem.

Warto przerobić razem z tym

Najczęstsze pytania

Jakie tryby warunkowe obowiązują na egzaminie ósmoklasisty?

Tylko trzy: zerowy, pierwszy i drugi. Trzeci okres warunkowy oraz tryby mieszane wykraczają poza zakres informatora CKE dla ósmoklasisty i pojawiają się dopiero na maturze.

Czy po „if” może stać „will”?

W zdaniach warunkowych z zakresu tego egzaminu nie. Warunek idzie w Present Simple (typ pierwszy) albo w Past Simple (typ drugi), a „will” i „would” zostają w części ze skutkiem.

Kiedy pierwszy, a kiedy drugi okres warunkowy?

Pierwszy, gdy sytuacja jest realna i możliwa: If it rains, I'll take an umbrella. Drugi, gdy jest wyobrażona albo mało prawdopodobna: If I were a bird, I would fly to Spain. Forma przeszła w drugim typie nie oznacza przeszłości, tylko dystans do rzeczywistości.

Czy w zdaniu warunkowym stawia się przecinek?

Tylko wtedy, gdy zdanie zaczyna się od części z „if”: If it rains, we'll stay at home. Przy odwrotnej kolejności przecinka nie ma: We'll stay at home if it rains.

Sprawdź, na ile jesteś gotowy

13 pytań, około 10 minut, wynik od razu z rozbiciem na części arkusza. Bez logowania i bez opłat.

Pozostałe części arkusza

Słownictwo — 14 zakresów tematycznych CKE

Z tych zakresów pochodzą wszystkie teksty i nagrania w arkuszu.

Gramatyka — zagadnienia ze środków językowych

Zamknięty zakres z informatora CKE, poziom A2+. Da się go przerobić do końca.