Błędy ortograficzne na egzaminie ósmoklasisty z angielskiego
Czy literówka kosztuje punkt na egzaminie ósmoklasisty z angielskiego? To zależy od części arkusza. W środkach językowych tak, w słuchaniu i czytaniu zwykle nie, a w e-mailu wpływa tylko na jedno kryterium. Rozpisujemy zasady oceniania z informatora CKE.
Błędy ortograficzne na egzaminie ósmoklasisty z angielskiego są oceniane różnie w zależności od części arkusza. W zadaniach otwartych ze znajomości środków językowych wymagana jest pełna poprawność ortograficzna, więc jedna literówka oznacza brak punktu. W odpowiedziach otwartych do słuchania i czytania błędy są dopuszczalne, jeśli odpowiedź jednoznacznie pokazuje, że zrozumiałeś tekst. W zadaniach na funkcje językowe poważne błędy ortograficzne dyskwalifikują odpowiedź. W e-mailu ortografia liczy się tylko w jednym z czterech kryteriów: poprawności środków językowych. Zadań zamkniętych to nie dotyczy, bo tam niczego nie piszesz, tylko zaznaczasz.
Wszystkie zasady opisane niżej pochodzą z „Informatora o egzaminie ósmoklasisty z języka angielskiego od roku szkolnego 2024/2025” opublikowanego przez Centralną Komisję Egzaminacyjną (cke.gov.pl, dział Egzamin ósmoklasisty, Informatory). Informator zastrzega, że w zasadach oceniania do konkretnego arkusza mogą zostać określone wyjątki, więc po egzaminie warto zajrzeć też do klucza dla danego roku.
Środki językowe: tu literówka to zero
Najsurowsza reguła dotyczy zadań, w których CKE sprawdza znajomość gramatyki i słownictwa. Informator mówi wprost: w zadaniach otwartych sprawdzających znajomość środków językowych wymagana jest pełna poprawność gramatyczna i ortograficzna. W arkuszach z 2025 i 2026 roku ta część to zadania 11–13, a otwarte jest w niej przede wszystkim uzupełnianie zdań wyrazami podanymi w nawiasach w odpowiedniej formie. Opis wszystkich typów zadań z tej części znajdziesz na stronie o środkach językowych na egzaminie ósmoklasisty.
W praktyce oznacza to, że egzaminator nie ocenia, czy „widać, o co ci chodziło”. Jeśli w luce ma się znaleźć swimming, a ty napiszesz swiming, odpowiedź jest błędna, choć forma gramatyczna jest dobra. Tak samo z beautifull, studing czy writting. To zadanie sprawdza właśnie formę wyrazu, a pisownia jest jej częścią.
Jest jedno ustępstwo. Informator akceptuje wyraz zapisany wielką literą zamiast małej i odwrotnie, pod warunkiem że nie naruszasz innych zasad pisowni, na przykład pisowni nazw własnych. Napisanie Went zamiast went na początku luki nie zabierze punktu, ale monday zamiast Monday już może, bo dni tygodnia w angielskim to nazwy własne pisane wielką literą.
Słuchanie i czytanie: liczy się zrozumienie
Zupełnie inaczej oceniane są odpowiedzi otwarte w zadaniach na rozumienie ze słuchu i rozumienie tekstów pisanych. Według informatora kluczowe jest tam przekazanie komunikatu, a błędy językowe oraz ortograficzne są dopuszczalne, o ile odpowiedź w sposób jednoznaczny wskazuje, że uczeń zrozumiał tekst.
Ta tolerancja ma jednak granice. Informator wylicza sytuacje, w których odpowiedź nie jest akceptowana, i kilka z nich dotyczy właśnie pisowni:
- błąd zmienia znaczenie wyrazu — przykład z informatora to meet zamiast meat; słowo istnieje, ale znaczy co innego,
- błąd sprawia, że odbiorca nie rozpozna wyrazu — informator podaje hiken zamiast chicken,
- odpowiedź jest zapisana fonetycznie po polsku — na przykład kiczn zamiast kitchen.
Wniosek jest prosty. Drobna literówka w słowie, które da się jednoznacznie odczytać, zwykle nie zaszkodzi. Literówka, która tworzy inne słowo albo zaciera sens, kosztuje punkt. W notatce uzupełnianej podczas słuchania lepiej więc zapisać krótko i wyraźnie niż długo i niepewnie. Więcej o tej części arkusza przeczytasz w naszym wpisie o tym, ile razy puszczają nagrania na egzaminie ósmoklasisty.
Funkcje językowe: poprawność tak samo ważna jak sens
Zadania na znajomość funkcji językowych sprawdzają, czy umiesz zareagować w typowej sytuacji: zapytać o drogę, przeprosić, zaproponować coś koledze. Tu informator stawia poprzeczkę wyżej niż przy słuchaniu i czytaniu. Równie istotna jak komunikatywność odpowiedzi jest jej poprawność, a odpowiedzi zawierające poważne błędy językowe i/lub ortograficzne nie są akceptowane.
Informator nie definiuje w tym miejscu, gdzie kończy się błąd drobny, a zaczyna poważny. Bezpieczniej założyć, że każdy błąd w kluczowym wyrazie reakcji może przekreślić odpowiedź. W tej samej części obowiązuje też zasada niezwiązana z ortografią, ale często kosztująca punkty: pytania intonacyjne, takie jak She likes it?, nie są akceptowane w zadaniach na uzyskiwanie informacji. Potrzebne jest pełne pytanie z operatorem: Does she like it?
E-mail: ortografia w jednym kryterium z czterech
Wypowiedź pisemna jest oceniana w czterech kryteriach: treść (0–4 pkt), spójność i logika wypowiedzi (0–2 pkt), zakres środków językowych (0–2 pkt) oraz poprawność środków językowych (0–2 pkt). Błędy ortograficzne wchodzą tylko do ostatniego z nich. Informator opisuje to kryterium tak: bierze się pod uwagę błędy gramatyczne, leksykalne i ortograficzne oraz ich wpływ na komunikatywność wypowiedzi.
Punktacja wygląda następująco:
| Punkty | Opis w informatorze |
|---|---|
| 2 pkt | brak błędów albo nieliczne błędy niezakłócające komunikacji lub sporadycznie ją zakłócające |
| 1 pkt | liczne błędy niezakłócające komunikacji lub czasami ją zakłócające albo bardzo liczne błędy niezakłócające komunikacji |
| 0 pkt | liczne błędy często zakłócające komunikację albo bardzo liczne błędy w znacznym stopniu ją zakłócające |
Egzaminator nie liczy błędów co do sztuki. Informator mówi o orientacyjnym stosunku liczby błędów do długości tekstu i zaznacza, że „liczne” błędy w bardzo krótkim tekście to nie to samo, co „liczne” błędy w tekście dłuższym. Pojedyncze literówki w poprawnie napisanym e-mailu nie odbiorą więc punktów, a seria pomyłek w krótkiej pracy — już tak.
Kilka szczegółów z informatora, które warto znać:
- błąd ortograficzny egzaminator otacza kołem, a błąd językowy (gramatyczny lub leksykalny) podkreśla linią prostą,
- błąd ortograficzny, który zmienia znaczenie wyrazu, jest traktowany jako błąd językowy i tak samo liczony w ocenie poprawności,
- błędów interpunkcyjnych się nie oznacza, więc przecinek w złym miejscu nie wpływa na wynik,
- u uczniów, którym przyznano odpowiednie dostosowanie warunków egzaminu, błędów ortograficznych nie bierze się pod uwagę w ocenie poprawności i nie oznacza się ich w pracy; o dostosowaniach decyduje się na podstawie komunikatu dyrektora CKE wydawanego na każdy rok szkolny.
Trzeba też pamiętać o skrajnych przypadkach. Wypowiedź napisana fonetycznie, czyli niekomunikatywna dla odbiorcy, dostaje 0 punktów w każdym kryterium. Z kolei praca krótsza niż 40 wyrazów jest oceniana tylko za treść i w ogóle nie oznacza się w niej błędów — to szerzej opisujemy we wpisie o tym, ile wyrazów musi mieć e-mail na egzaminie ósmoklasisty. Pełny opis zadania jest na stronie e-mail na egzaminie ósmoklasisty.
Zestawienie: gdzie pisownia ma znaczenie
| Część arkusza | Literówka w odpowiedzi |
|---|---|
| zadania zamknięte (wybór, dobieranie) | nie dotyczy — zaznaczasz odpowiedź |
| słuchanie i czytanie, zadania otwarte | dopuszczalna, jeśli odpowiedź jest jednoznaczna i nie zmienia znaczenia wyrazu |
| funkcje językowe | poważny błąd ortograficzny dyskwalifikuje odpowiedź |
| środki językowe, zadania otwarte | wymagana pełna poprawność — literówka to brak punktu |
| wpływa tylko na kryterium poprawności (0–2 pkt), liczy się proporcja błędów do długości tekstu |
Jak ćwiczyć pisownię pod egzamin
Skoro najwięcej kosztuje pisownia w środkach językowych, tam warto skupić trening. Większość błędów w tych zadaniach powstaje przy dodawaniu końcówek do wyrazu z nawiasu. Kilka reguł pisowni angielskiej wraca w nich bardzo często:
- podwojenie spółgłoski w krótkich czasownikach zakończonych na spółgłoskę po jednej samogłosce: stop — stopped, stopping, swim — swimming, plan — planned,
- zmiana -y na -i po spółgłosce: try — tried, study — studied, ale studying bez zmiany, bo przed -ing litera y zostaje,
- opuszczanie niemego -e przed -ing: make — making, write — writing,
- końcówka -ful z jednym l: beautiful, careful, helpful,
- przymiotniki stopniowane z podwojeniem: big — bigger, hot — hottest.
Dobrze działa prosty nawyk: po wpisaniu odpowiedzi w lukę przeczytaj ją litera po literze i porównaj z wyrazem w nawiasie. Jeśli wyraz w nawiasie zawiera rdzeń, który przepisujesz, przepisz go dokładnie, a zmieniaj tylko końcówkę. W słuchaniu i czytaniu z kolei nie trać czasu na wahanie przy trudnej pisowni: zapisz słowo tak, by było jednoznaczne, i idź dalej.
Jeśli chcesz sprawdzić, w których miejscach najczęściej tracisz punkty, rozwiąż krótki test z najczęstszych błędów na egzaminie ósmoklasisty. Wyjaśnienia pokazują, czy problemem była forma, czy sama pisownia.
Egzamin ósmoklasisty: ćwicz w formacie egzaminu
Zadania w formacie egzaminu, słuchanie z nagraniami, pisanie i mówienie z oceną według kryteriów — zamiast samego czytania o egzaminie.
Zobacz, co jest na egzaminie →




