Przyimki in, on, at: czas i miejsce

Trzy krótkie słowa, które sprawiają Polakom najwięcej kłopotu, bo naszego „na” i „w” nie da się przełożyć jeden do jednego. Rozrysowałem je na dwóch obrazkach: piramida czasu i trzy schematy miejsca. Całość zmieści się na jednej kartce A4.

In, on, at przy czasie: piramida

Im krótszy odcinek czasu, tym niżej w piramidzie. Na górze długie okresy z in, w środku dni i daty z on, na dole dokładny punkt z at.

INmiesiące · lata · pory rokuin Mayin 2027in summerin the morningONdni · datyon Mondayon 5 Mayon my birthdayATgodziny · chwileat 7 o’clockat nightat noonim krótszy czas, tym niżej

at

dokładny punkt w czasie

godziny

at 7 o’clock · at half past six · at noon · at midnight

pory i chwile

at night · at lunchtime · at the moment · at the end of May

święta jako całość, weekend (BrE)

at Christmas · at Easter · at the weekend

on

dni i daty

dni tygodnia

on Monday · on Fridays · on Monday morning

daty

on 5 May · on 1st September

konkretny dzień

on my birthday · on Christmas Day · on a rainy day

in

dłuższe okresy

miesiące, lata, pory roku

in May · in 2027 · in (the) summer

dekady i stulecia

in the 1990s · in the 21st century

części dnia

in the morning · in the afternoon · in the evening

„za” (od teraz)

in two weeks · in five minutes

Bez przyimka

Przed this, next, last, every, a także z today, tomorrow, yesterday, tonight: next Monday, last summer, this morning, every day, tomorrow evening. Źle: on next Monday, dobrze: next Monday.

In, on, at przy miejscu: trzy obrazki

At to punkt na mapie albo miejsce, w którym coś robisz. On to powierzchnia lub linia. In to wnętrze albo obszar z granicami: pokój, miasto, kraj.

BUS at the bus stop

at

punkt albo miejsce, w którym coś się robi

punkt

at the bus stop · at the door · at the corner · at the top of the page

miejsce jako funkcja

at home · at work · at school · at the doctor’s

wydarzenia

at a party · at a concert · at the meeting

adres z numerem

at 25 Baker Street

on the table

on

powierzchnia albo linia

powierzchnia

on the table · on the wall · on the floor · on the screen

piętra i strony

on the second floor · on the left · on page 12

linia: rzeka, wybrzeże, droga

on the Thames · on the coast · on the way

duży transport

on the bus · on a train · on a plane · on a bike

in the box

in

wnętrze albo obszar z granicami

wnętrze

in the box · in the kitchen · in my bag · in the mirror

miasta, kraje, obszary

in London · in Poland · in the park · in the sea

mały transport

in a car · in a taxi

utarte zwroty

in bed · in the photo · in the sky · in a queue

in a car (siedzisz) on a bus (możesz wstać)

Transport: in a car, on a bus

Do pojazdu, w którym tylko siedzisz (samochód, taksówka), wsiadasz in. Do takiego, w którym możesz wstać i przejść (autobus, pociąg, samolot, statek), a także na rower i motor: on. Środek transportu bez przedimka: by bus, by train, ale pieszo to on foot.

Polskie „na” i „w”, które po angielsku są czymś innym

Tu tłumaczenie słowo w słowo prowadzi do błędu. Te zwroty warto znać na pamięć.

na zdjęciu

in the photo

na niebie

in the sky

na ulicy

in the street

BrE; AmE: on the street

na imprezie, na koncercie

at a party, at a concert

na lotnisku, na dworcu

at the airport, at the station

na wsi

in the country

w weekend

at the weekend

BrE; AmE: on the weekend

w nocy

at night

w poniedziałek rano

on Monday morning

w autobusie

on the bus

ale w samochodzie: in the car

w domu

at home

za tydzień

in a week

Pary, w których przyimek zmienia znaczenie

on time / in time

on time = punktualnie, o czasie; in time = na czas, zanim będzie za późno

at the end / in the end

at the end (of) = na końcu czegoś; in the end = w końcu, ostatecznie

at school / in the school

at school = w szkole jako uczeń; in the school = w budynku szkoły

at the cinema / in the cinema

at = na seansie, w tym miejscu; in = wewnątrz budynku (It was cold in the cinema.)

Sprawdź się: in, on, at czy nic?

Powiedz odpowiedź na głos, a potem kliknij zdanie, żeby zobaczyć rozwiązanie.

  1. 1.The lesson starts ___ 8:15.

    at (godzina)

  2. 2.My birthday is ___ 14 March.

    on (data)

  3. 3.We're going to Spain ___ July.

    in (miesiąc)

  4. 4.I'll call you ___ next Friday.

    bez przyimka (przed next nie ma przyimka)

  5. 5.Your keys are ___ the table.

    on (powierzchnia)

  6. 6.She's waiting ___ the bus stop.

    at (punkt)

  7. 7.He lives ___ Kraków.

    in (miasto)

  8. 8.Who is the girl ___ this photo?

    in (na zdjęciu = in the photo)

  9. 9.I usually read ___ night.

    at (at night)

  10. 10.We met ___ the bus to school.

    on (duży transport)

Ściąga to początek, reszta to ćwiczenie

Przyimki zapamiętuje się w całych zwrotach, nie z reguł. W aplikacji ćwiczysz gramatykę i słówka w krótkich sesjach, a powtórki wracają, zanim zdążysz zapomnieć.

Pytania o przyimki in, on, at

Jak zapamiętać, kiedy in, on i at przy czasie?

Pomyśl o odwróconej piramidzie. Na górze, najszerzej, jest in: miesiące, lata, pory roku i stulecia (in May, in 2027). Niżej on: dni i daty (on Monday, on 5 May). Na samym dole, w najmniejszym punkcie, at: godziny i chwile (at 7 o’clock, at night). Im krótszy odcinek czasu, tym niżej w piramidzie.

Dlaczego in the morning, ale on Monday morning?

Część dnia sama w sobie to dłuższy okres, więc in the morning. Gdy dodasz konkretny dzień, decyduje dzień, a dni mają on: on Monday morning, on Friday evening. Wyjątek do zapamiętania: at night.

At the weekend czy on the weekend?

Obie formy są poprawne. At the weekend jest brytyjskie, on the weekend amerykańskie. W szkole w Polsce zwykle uczy się wersji brytyjskiej, ale na egzaminie żadna z nich nie jest błędem.

Kiedy at, a kiedy in przy miejscach, np. at school i in the school?

At traktuje miejsce jak punkt albo jak to, co się w nim robi: at school (jestem uczniem na lekcjach), at the station (czekam na pociąg). In podkreśla wnętrze budynku albo obszar: in the school (w budynku), in the station (w hali dworca). Miasta i kraje mają zawsze in: in London, in Poland.

Kiedy nie stawiamy żadnego przyimka?

Przed this, next, last i every, a także przy today, tomorrow, yesterday i tonight: next Monday, last summer, this morning, every day. Błąd „on next Monday” zdarza się często, bo po polsku mówimy „w przyszły poniedziałek”.