Strona bierna w angielskim — jak ją tworzyć we wszystkich czasach

W zdaniu Someone stole my bike najważniejszy jest złodziej, choć nikt go nie zna. W zdaniu My bike was stolen na pierwszy plan wychodzi rower, a sprawca znika. Tak działa strona bierna (passive voice). Przesuwa uwagę z tego, kto coś zrobił, na to, co się stało albo z kim się stało.

W polszczyźnie strona bierna brzmi często sztywno („rower został skradziony”), więc zastępujemy ją formą „ukradziono mi rower”. W angielskim jest znacznie częstsza: w wiadomościach, instrukcjach, tekstach naukowych i urzędowych, ale też w zwykłej rozmowie.

Jedna reguła dla wszystkich czasów

Stronę bierną tworzysz zawsze tak samo:

czasownik be w odpowiednim czasie + trzecia forma czasownika (past participle)

Trzecia forma się nie zmienia. Odmieniasz tylko be, a ono przejmuje czas całego zdania. Jeśli znasz czasy w stronie czynnej, wystarczy ustawić be w tym samym czasie.

Tabela: strona bierna we wszystkich czasach

Jeden przykład pokazany we wszystkich czasach, w których strona bierna występuje w praktyce.

Czasy Perfect Continuous (has been being cleaned) i Future Continuous (will be being cleaned) w stronie biernej są gramatycznie możliwe, ale brzmią nienaturalnie i prawie się ich nie używa. Zamiast nich wybiera się stronę czynną albo inny czas.

Strona bierna z czasownikami modalnymi

Po can, must, should, may, might, could stawiasz be i trzecią formę. O przeszłości mówisz przez have been i trzecią formę.

Kiedy używać strony biernej

Stronę bierną wybierasz w kilku typowych sytuacjach.

• Sprawca jest nieznany: My phone has been stolen.
• Sprawca jest oczywisty: He was arrested last night. (wiadomo, że przez policję)
• Sprawca jest mniej ważny niż samo zdarzenie: The bridge was opened in 1998.
• Tekst jest formalny albo naukowy: The samples were tested in a laboratory.

Jeśli chcesz wskazać sprawcę, dodajesz by: This picture was painted by Picasso. Robisz to tylko wtedy, gdy sprawca niesie nową informację. Zdanie The thief was arrested by the police brzmi ciężko, bo by the police nic nie wnosi.

Przeczenia i pytania

Przeczenie i pytanie budujesz na pierwszym czasowniku posiłkowym, tak jak w stronie czynnej.

W stronie biernej Present Simple i Past Simple nie potrzebują do ani did. Pytanie Did the room cleaned? jest błędne, poprawnie brzmi Was the room cleaned?

Dwa dopełnienia

Czasowniki takie jak give, send, show, offer, tell mają dwa dopełnienia: osobę i rzecz. Każde z nich może zostać podmiotem zdania biernego.

• They gave me a second chance.
• I was given a second chance. (wersja częstsza i bardziej naturalna)
• A second chance was given to me.

Czasowniki bez strony biernej

Strony biernej nie tworzą czasowniki, które nie mają dopełnienia: happen, arrive, die, sleep, appear, disappear. Zdania It was happened yesterday ani The train was arrived nie istnieją. Poprawnie mówisz It happened yesterday i The train arrived.

Get zamiast be

W mowie potocznej zamiast be pojawia się czasem get, zwykle przy zdarzeniach nagłych albo niechcianych: He got fired last month. My car got damaged in the storm. W tekstach formalnych trzymaj się be.

Na jakim poziomie jest ten temat

Stronę bierną w Present Simple, Past Simple i Present Perfect poznaje się na poziomie B1. Wszystkie czasy i czasowniki modalne w stronie biernej należą do poziomu B2, razem z konstrukcjami It is said that… i have something done. Egzamin ósmoklasisty sprawdza stronę bierną w czterech czasach. Zobacz, jak strona bierna wygląda na egzaminie ósmoklasisty.

Ćwiczenia

Zamień zdania na stronę bierną. Sprawcę z by dodaj tylko tam, gdzie wnosi informację.

1. They make these cars in Germany.
2. Someone stole my bike yesterday.
3. They are repairing the road.
4. Someone has opened the window.
5. They will announce the results on Friday.
6. The police were questioning the driver.
7. You must switch off your phones.
8. They had sold all the tickets before we arrived.
9. Picasso painted this picture.
10. They gave me a second chance.

Odpowiedzi

1. These cars are made in Germany.
2. My bike was stolen yesterday.
3. The road is being repaired.
4. The window has been opened.
5. The results will be announced on Friday.
6. The driver was being questioned (by the police). Sprawcę można pominąć, bo jest oczywisty.
7. Phones must be switched off. Poprawne jest też Your phones must be switched off.
8. All the tickets had been sold before we arrived.
9. This picture was painted by Picasso. Tu by zostaje, bo autor jest najważniejszą informacją.
10. I was given a second chance. Możliwe też A second chance was given to me.

Jeśli najwięcej błędów zrobiłeś w zdaniach 3, 6 i 8, problem leży raczej w czasach niż w samej stronie biernej. Wtedy przyda się test poziomu angielskiego, który pokaże, od czego zacząć powtórkę.