Przyimki in, on, at — czas i miejsce z przykładami

Polskie „w”, „na” i „o” tłumaczą się na angielski przez in, on i at, ale nie jeden do jednego. „W poniedziałek” to on Monday, „w lipcu” to in July, a „o szóstej” to at six. Jeden polski przyimek rozpada się więc na trzy angielskie, dlatego tłumaczenie słowo w słowo prowadzi do błędów.

Dobra wiadomość: in, on i at podlegają prostej logice. Wszystkie trzy działają na dwóch osiach, czasu i miejsca, a na każdej z nich układają się od znaczenia najszerszego do najwęższego.

Zasada lejka

Wyobraź sobie lejek. U góry jest duża przestrzeń lub długi okres, na dole punkt.

Ta tabela wystarcza, żeby poprawnie zbudować większość zdań. Poniżej rozwinięcie obu osi.

Przyimki czasu

In — dłuższe okresy

• miesiące: in July, in December
• lata: in 2019, in 1998
• pory roku: in spring, in winter (czasem także in the spring)
• stulecia i epoki: in the 20th century
• pory dnia: in the morning, in the afternoon, in the evening

I was born in March. — „Urodziłem się w marcu.” We usually go skiing in winter. — „Zwykle jeździmy na narty zimą.”

On — konkretne dni

• dni tygodnia: on Monday, on Friday evening
• daty: on 5 May, on my birthday
• konkretne dni z określeniem: on Christmas Day, on the first day of school

The test is on Tuesday. — „Sprawdzian jest we wtorek.” She was born on 14 February. — „Urodziła się 14 lutego.”

Zwróć uwagę na pułapkę: in the morning, ale on Monday morning. Gdy do pory dnia dodajesz dzień tygodnia lub datę, przyimek zmienia się na on.

At — punkty w czasie

• godziny: at 7.30, at midnight, at noon
• momenty: at the weekend (w brytyjskiej odmianie), at Christmas, at Easter (jako okres świąt)
• at night — „w nocy”
• at the moment, at the beginning, at the end

The lesson starts at nine. — „Lekcja zaczyna się o dziewiątej.” I never drink coffee at night. — „Nigdy nie piję kawy w nocy.”

Czas bez przyimka

Przed next, last, this, every, tomorrow, yesterday, today przyimka nie ma:

• I’ll see you next Friday. (nie: on next Friday)
• We met last year. (nie: in last year)
• She calls me every day.

Przyimki miejsca

In — przestrzeń ograniczona z każdej strony

• kraje i miasta: in Poland, in Gdańsk
• pomieszczenia i pojemniki: in the kitchen, in a box, in my bag
• zamknięte lub otoczone przestrzenie: in the garden, in the sea, in the sky

My cousins live in Canada. — „Moi kuzyni mieszkają w Kanadzie.” Your keys are in the drawer. — „Twoje klucze są w szufladzie.”

On — powierzchnia

• coś leży lub wisi na powierzchni: on the table, on the wall, on the floor
• ulice: on Green Street, on the main road
• piętra: on the second floor
• środki transportu publicznego: on the bus, on the train, on a plane
• on the left, on the right

There is a poster on the wall. — „Na ścianie wisi plakat.” Our flat is on the third floor. — „Nasze mieszkanie jest na trzecim piętrze.”

At — punkt, miejsce spotkania, adres

• budynki jako miejsca, w których coś się dzieje: at school, at work, at the station, at the airport
• adres z numerem: at 12 Park Road
• wydarzenia: at a concert, at a party, at the cinema
• at home, at the door, at the bus stop

I’ll wait for you at the station. — „Poczekam na ciebie na stacji.” He is at work until six. — „Jest w pracy do szóstej.”

In czy at przy miejscach

Ta para sprawia najwięcej kłopotu, bo to samo miejsce można opisać obydwoma przyimkami. Różnica leży w tym, co chcesz powiedzieć.

Dla egzaminu wystarczy zapamiętać wzorzec: gdy chodzi o samo miejsce jako punkt na mapie lub o czynność typową dla tego miejsca, wybierasz at; gdy liczy się to, że ktoś lub coś jest „w środku”, wybierasz in.

Wyjątki do nauczenia na pamięć

Kilka zwrotów nie wynika z lejka i trzeba je znać:

• in the end („w końcu”) a at the end of the film („na końcu filmu”)
• in time („na czas, w porę”) a on time („punktualnie, zgodnie z planem”)
• in the middle of („pośrodku”), ale at the top / at the bottom of the page
• on holiday, on a trip, on a diet, on the phone, on TV, on the radio
• in a car, in a taxi, ale on a bus, on a bike
• at first („najpierw, z początku”) a first of all („przede wszystkim”)

The train arrived on time, so we got to the concert in time. — „Pociąg przyjechał punktualnie, więc zdążyliśmy na koncert.”

Najczęstsze błędy Polaków

Jak się tego uczyć

Nie ucz się przyimków w oderwaniu od rzeczowników. Zapisuj całe zwroty: at six, on Sunday, in June, at school, on the bus. Przy każdym nowym słówku zadaj sobie pytanie, z jakim przyimkiem występuje, i dopisz to w notatce. Z czasem wybór zacznie brzmieć „dobrze” bez liczenia reguł.

Przyimki sprawdzane są w zadaniach na środki językowe, gdzie trzeba uzupełnić luki w tekście albo wybrać poprawną opcję. Jeśli przygotowujesz się do egzaminu ósmoklasisty, przejrzyj zakres środków językowych i przećwicz je na arkuszach z poprzednich lat. Przyimki zawsze pojawiają się też w wypowiedzi pisemnej, na przykład w e-mailu, więc poprawny przyimek czasu i miejsca wprost podnosi poprawność językową. Słownictwo z przyimkami ćwiczysz wygodnie w słówkach.

Sprawdź się

Uzupełnij luki przyimkiem in, on, at albo zostaw puste miejsce, gdy przyimka nie ma.

1. My birthday is ___ 12 September.
2. We have a maths test ___ the morning.
3. The film starts ___ 8.15.
4. They live ___ a small village ___ Poland.
5. I’ll call you ___ next Monday.
6. There are two photos ___ the wall.
7. She is waiting ___ the bus stop.
8. Mum always reads ___ the evening.
9. We travelled ___ the train to Kraków.
10. My grandparents moved here ___ 1995.

Odpowiedzi: 1. on; 2. in; 3. at; 4. in … in; 5. (bez przyimka); 6. on; 7. at; 8. in; 9. on; 10. in.

Więcej tematów gramatycznych znajdziesz na blogu, między innymi o przedimkach i o różnicy między Present Perfect a Past Simple.