Przedimki a, an, the — kiedy używać, a kiedy nie

Polski nie ma przedimków, więc dla Polaka a i the wyglądają jak ozdobniki, które można pominąć. Native speaker od razu słyszy jednak różnicę między I saw a dog („widziałem jakiegoś psa”) a I saw the dog („widziałem tego psa, o którym mówiliśmy”). Przedimek mówi słuchaczowi, czy rzecz jest nowa, czy już znana.

Przedimki to jeden z tych tematów, które zostają z uczącym się najdłużej. Błędy w nich robią nawet osoby, które swobodnie mówią po angielsku, dlatego warto zebrać reguły w jednym miejscu.

Najkrótsza reguła

Wszystkie dalsze reguły rozwijają tę tabelę.

A czy an

O wyborze decyduje wymowa pierwszej głoski, nie pisownia. Przed głoską spółgłoskową stawiasz a, przed samogłoskową an.

Kiedy używasz a lub an

Przedimek nieokreślony stoi tylko przed rzeczownikiem policzalnym w liczbie pojedynczej. Używasz go w kilku sytuacjach.

• Gdy wspominasz o czymś pierwszy raz: There’s a man at the door.
• Gdy mówisz o zawodzie: She’s a nurse. My dad is an engineer. Po polsku powiesz „jest pielęgniarką”, po angielsku przedimek jest obowiązkowy.
• Gdy chodzi o jedną dowolną rzecz z wielu: Can I borrow a pen?
• W wyrażeniach częstotliwości i miary: twice a week, 50 kilometres an hour.
• W wykrzyknieniach z what: What a beautiful day.

Przed liczbą mnogą i rzeczownikiem niepoliczalnym a nie stoi nigdy. Zamiast niego używasz some albo nie dajesz nic: some information, advice, news.

Kiedy używasz the

Przedimek określony pokazuje, że słuchacz wie, o którą rzecz chodzi.

• Rzecz była już wspomniana: I bought a phone and a case. The case was cheap.
• Z sytuacji wiadomo, o co chodzi: Can you close the window? (to okno w pokoju)
• Rzecz jest jedyna w swoim rodzaju: the sun, the moon, the internet, the world.
• Przy stopniu najwyższym i liczebnikach porządkowych: the best film, the first day.
• Przy grupach ludzi określonych przymiotnikiem: the rich, the elderly.
• Przy instrumentach, gdy mówisz o grze: She plays the piano.
• W stałych wyrażeniach: go to the cinema, listen to the radio, in the morning.

Kiedy nie ma przedimka

Polaków najczęściej zawodzi właśnie ta grupa, bo wymaga świadomego pominięcia.

• Ogólne uwagi o liczbie mnogiej i rzeczownikach niepoliczalnych: Dogs are loyal. I love music. Money doesn’t buy happiness. Porównaj z I love the music in this film (konkretna muzyka).
• Posiłki: have breakfast, after lunch, What’s for dinner?
• Języki, przedmioty szkolne i sporty: She speaks Spanish. I hate maths. They play football.
• Środki transportu po by: by bus, by train, by car. Wyjątkiem jest on foot (pieszo).
• Dni, miesiące i święta: on Monday, in July, at Christmas.
• Niektóre miejsca, gdy chodzi o ich główny cel: go to school, go to bed, be at home, be at work, be in hospital.

Ostatnia reguła wymaga przykładu. My brother is in hospital znaczy, że brat jest pacjentem. My mum went to the hospital to visit him znaczy, że mama poszła do budynku szpitala jako gość. To samo dotyczy school: Kids go to school at eight, ale Parents went to the school for a meeting. W angielszczyźnie amerykańskiej mówi się zwykle in the hospital.

Nazwy geograficzne

Tę część najłatwiej opanować tabelą, bo reguły są dość sztywne.

Wymowa the

Przed głoską spółgłoskową the wymawiasz krótko, z neutralną samogłoską, a przed samogłoskową jak „ði”: the apple, the end, the hour. To ta sama zasada co przy a i an.

Na jakim poziomie jest ten temat

Podstawowe użycia a, an i the należą do poziomu A2. Subtelniejsze przypadki, czyli różnica między znaczeniem ogólnym i konkretnym, instytucje i nazwy geograficzne, dopracowuje się na B1 i B2. Na egzaminie ósmoklasisty przedimki mogą pojawić się w zadaniach sprawdzających znajomość gramatyki. Zobacz, jak wyglądają środki językowe na egzaminie ósmoklasisty.

Ćwiczenia

Wstaw a, an, the albo nic (–).

1. I saw ___ elephant at the zoo.
2. ___ moon goes round ___ Earth.
3. She’s ___ nurse.
4. I love ___ music, but I don’t like ___ music in this café.
5. We had ___ lunch at noon.
6. Can you play ___ guitar?
7. It’s ___ best film I’ve ever seen.
8. They live in ___ United States.
9. He goes to work by ___ bus.
10. I’ll be back in ___ hour.

Odpowiedzi

1. an, elephant zaczyna się od samogłoski.
2. The, the, rzeczy jedyne w swoim rodzaju.
3. a, zawód.
4. –, the, najpierw muzyka w ogóle, potem konkretna muzyka.
5. –, posiłek.
6. the, instrument.
7. the, stopień najwyższy.
8. the, nazwa kraju ze słowem States.
9. –, środek transportu po by.
10. an, h w hour jest nieme.

Jeśli przedimki sprawiają Ci kłopot mimo znajomości reguł, czytaj więcej po angielsku i zwracaj uwagę na całe wyrażenia (at the weekend, go to bed, on the left), a nie na pojedyncze słowa. Pozostałe działy gramatyki, które warto powtórzyć, wskaże diagnoza.