Jak napisać e-mail na egzaminie ósmoklasisty: kryteria i schemat

Za e-mail na egzaminie ósmoklasisty z angielskiego można dostać 10 punktów z 55, czyli mniej więcej jedną piątą wyniku. To jedno zadanie, a ocenia się je w czterech osobnych kryteriach. Opisujemy je poniżej na podstawie zasad oceniania CKE do egzaminu z 2026 roku, bo właśnie według nich egzaminatorzy sprawdzają prace.

Co jest w poleceniu

Polecenie w zadaniu 14. jest po polsku. Opisuje sytuację, adresata i trzy podpunkty, do których trzeba się odnieść. Zwykle podaje też pierwsze zdanie e-maila po angielsku. Do tego dochodzą stałe wymagania:

• długość od 50 do 120 wyrazów, nie licząc wyrazów podanych na początku,
• podpis jako XYZ, a nie własnym imieniem,
• każdy podpunkt rozwinięty tak, żeby osoba nieznająca polskiego polecenia dostała wszystkie informacje.

W większości lat był to e-mail do kolegi lub koleżanki z Anglii. W 2024 roku zamiast e-maila trzeba było napisać wpis na stronę internetową szkoły, więc nie zakładaj z góry, że forma zawsze będzie ta sama.

Cztery kryteria oceny

Kryteria nie są od siebie niezależne. Jeśli za treść dostaniesz 0 punktów, w pozostałych też dostajesz 0. Jeśli za treść dostaniesz 1 punkt, w każdym z pozostałych kryteriów możesz dostać najwyżej 1. A jeśli e-mail ma mniej niż 40 wyrazów, ocenia się go wyłącznie za treść, a za spójność, zakres i poprawność przyznaje się zero.

Treść: odniesienie i rozwinięcie

To najważniejsze kryterium, bo daje 4 punkty i blokuje pozostałe. Egzaminator najpierw liczy, do ilu podpunktów się odniosłeś, a potem ile z nich rozwinąłeś. Punkty odczytuje z tabeli:

Z tabeli widać, że pełne 4 punkty są możliwe tylko przy trzech rozwiniętych podpunktach. Trzy podpunkty wspomniane jednym krótkim zdaniem dają zaledwie 1 punkt, a w konsekwencji maksymalnie 1 punkt w każdym kolejnym kryterium.

Odniesienie to jedna komunikatywna informacja na temat podpunktu. Rozwinięcie to dwie informacje albo jedna, ale opisana bardziej szczegółowo. Przykład na temat „opisz swój nowy rower”:

• I’ve got a new bike. – odniesienie,
• I’ve got a new red bike with a basket. – rozwinięcie, bo są dwa szczegóły,
• It’s a very, very nice bike. – nadal tylko odniesienie.

Ostatni przykład wynika z zasad CKE: słowa very, much, many, a lot i stopniowanie przymiotników nie są rozwinięciem, ile razy byś ich nie powtórzył.

Kilka innych zasad z tej samej części:

• Podpunkt złożony z dwóch członów (na przykład „kto i w jaki sposób pomógł”) jest rozwinięty dopiero wtedy, gdy odpowiesz na oba człony.
• Jedno zdanie nie może jednocześnie liczyć się do dwóch podpunktów.
• Informacje do jednego podpunktu mogą być w różnych miejscach tekstu.
• Jeśli kluczową część podpunktu napiszesz po polsku, podpunkt uznaje się za niezrealizowany.
• Odpowiadanie na podpunkty jak na pytania z kartkówki obniża ocenę za treść i może obniżyć ocenę za spójność.

Spójność, zakres i poprawność

Spójność i logika to 2 punkty. Najczęstszy powód utraty punktu to brak połączenia między podanym początkiem a dalszą częścią albo przeskakiwanie między czasami bez powodu, na przykład opowieść w Past Simple, w której nagle pojawia się Future Simple. Kolejność podpunktów możesz zmienić, sama zmiana nie obniża oceny.

Zakres środków językowych to 2 punkty za coś więcej niż najprostsze słowa. CKE podaje przykład: nice, interesting czy polskie „fajny” to wyrazy o wysokim stopniu pospolitości. Precyzyjne sformułowanie to słowo pasujące do tematu, na przykład a comfortable seat albo a steep mountain path zamiast a nice seat i a nice path.

Poprawność to 2 punkty zależne od tego, ile jest błędów w stosunku do długości tekstu i czy utrudniają zrozumienie. Skróty w stylu 4U czy CU są liczone jako błędy ortograficzne.

Schemat e-maila na 80–100 wyrazów

Bezpieczna długość to środek przedziału. Taki schemat sprawdza się przy większości tematów:

1. Podany początek przepisany z polecenia (nie liczy się do limitu).
2. Jedno zdanie łączące, które nawiązuje do początku.
3. Podpunkt pierwszy: dwa zdania, w drugim szczegół albo powód.
4. Podpunkt drugi: dwa zdania.
5. Podpunkt trzeci: dwa zdania.
6. Zakończenie: jedno krótkie zdanie i podpis XYZ.

Przykład na temat ćwiczeniowy: wróciłeś z rodzinnego weekendu nad morzem; napisz, gdzie mieszkaliście, co się nie udało i co planujesz na następny raz.

Hi Emma,

I’ve just come back from a weekend at the seaside!

We stayed in a small guesthouse near the beach, so we could hear the sea at night. The owner was very friendly and made us pancakes every morning.

Unfortunately, it rained all day on Saturday. We couldn’t swim, so we went to an aquarium instead and saw some amazing sharks.

Next summer we’re going to stay for a whole week. I’d like to try windsurfing because my cousin says it’s great fun.

Write back soon!

XYZ

Każdy podpunkt ma tu dwie informacje, czasy pasują do sensu (przeszłość przy wyjeździe, be going to przy planach), a słowa takie jak guesthouse, aquarium czy windsurfing dają punkty za zakres.

Błędy, które kosztują najwięcej

• Za krótki tekst. Poniżej 40 wyrazów tracisz od razu trzy kryteria, czyli 6 punktów.
• Podpunkt wspomniany, ale nierozwinięty. Każdy taki podpunkt to punkt mniej za treść.
• Pominięty podpunkt. Przy dwóch rozwiniętych i trzecim pominiętym masz 2 punkty za treść zamiast 4.
• Polskie słowo w kluczowym miejscu. Lepiej opisać rzecz innymi słowami po angielsku.
• Tekst wyuczony na pamięć. Fragmenty niezwiązane z poleceniem nie są liczone, a praca odtworzona z innego źródła dostaje 0 punktów.
• Własne imię zamiast XYZ. Polecenie wymaga podpisu XYZ, bo prace sprawdza się anonimowo.

Jak ćwiczyć

Najlepszym materiałem są prawdziwe polecenia z poprzednich lat. Zebraliśmy je w zestawieniu tematy e-maili z egzaminu ósmoklasisty 2019–2026, a pełne arkusze z zasadami oceniania są w archiwum arkuszy CKE. Opis całej części z typowymi pułapkami znajdziesz na stronie e-mail na egzaminie ósmoklasisty. Jeśli e-mail wychodzi Ci za krótki, przyczyną bywa słownictwo, więc przydają się też środki językowe i nauka słówek w zdaniach.

Źródło zasad: „Egzamin ósmoklasisty z języka angielskiego – termin główny 2026 r. Zasady oceniania rozwiązań zadań”, CKE, zadanie 14.